Alt Bakım İpuçları

Hastaneden çıkıp bebeğimi eve getirdiğimde biraz telaşlanmıştım. Hamileyken çevremde kimse ne hamile, ne de küçük çocuk sahibiydi. Küçük çocuk bakma konusunda kitaplardan okuduğum şeyler haricinde hiçbir şey bilmiyordum ve pratiğim hiç hiç hiç yoktu. Emzirmeyi iyi kötü hastanede göstermişlerdi ama emilenlerin çıkış kısmı daha büyük bir olay gibi gelmişti gözüme. Rengi, dokusu, sıklığı, vs hep dikkat etmem gereken kısımlardı. Ya temizliği ?

Alt bakımında en korkulu hikaye, sanırım bebeğin pişik olması. Pişik kremleri, pişik önleyici kremler, pişik için pudra, pişik önleyici bebek bezi, vs derken sanki en ufak bir yanlışımızda çocuğun k.çı pişecekmiş gibi bir algı yaratıyorlar. (Neyse ki, ilaç kullanımı haricinde bebeğin pişik olması -özellikle de ek gıdaya başlamamış bebeklerde- çok kolay bir şey değilmiş. ) Ben de deneye yanıla, sora öğrene kendi alt bakım yöntemimi geliştirdim :

Genel Alt Bakım İpuçları

  • Yenidoğan bebeklerde pişik ihtimali çok az, bu yüzden abartılı bir endişe duymanıza hiç gerek yok. Fakat emziren anneler domates, limon, erik gibi ekşi şeyler yediğinde bebeğin poposunu takip etmeli, taze et hemen kızarabiliyor.
  • Piyasada çok şirin, işli mişli, yumuşak, içi dolgulu alt bakım örtüleri var. Çok hevesiniz varsa alın ama üzerine kullan – at tipi örtülerden sermeden sakın kullanmayın. Her bez değiştirmede muhakkak bir kaza oluyor.
  • Bebeğin altını temizlemede kullanılacak en doğal ürün, kaynatılıp soğutulmuş su ile pamuktur. (Biliyorum, hiç pratik değil) Özellikle evde olduğunuz zamanlarda bu ikiliyi kullanabilirsiniz. Sadece saf su + pamuk olduğunu iddia eden ıslak mendillerde bile kimyasal var. Özellikle bebeğin poposunda bir kızarıklık varsa hiçbir şekilde ıslak mendil kullanmayın, daha çok yakıyor.
  • Pamukla siliyorsanız kesinlikle temizleme yaptığınız pamuğu suya bandırıp tekrar kullanmayın. Su her zaman temiz kalmalı.
  • Bebek çok fazla kaka yapmışsa ıslak mendille veya pamukla temizlemek için bebeği hırpalamayın, ılık suyla poposunu yıkayıp kurulayın. Suyun sıcaklığını hemen ayarlamak için evinize termostatik banyo bataryası taktırmanızı tavsiye ederim.
  • En iyi pişik önleyici krem diye bir şey yok maalesef, herkesin memnun kaldığı krem farklı.  Eczaneler ve doktorum Mustela Barrier Cream önerdiği için ben kızımda onu kullandım, sonra bir gün sürdüğüm o kadar kreme rağmen poposunun kızardığını görüp sinirlendim.sebamed  (Zaten birçok Mustela ürününe sinir oluyordum. Ne bariyer kremi işe yaradı, ne konak şampuanı… )  O zamanlar Unibaby’nin kremi kalın bir tabaka yapıyordu, onu sevmiştim. Sonra onun formülünü değiştirdiler, onu da sevmez oldum. Şimdilerde eski dostum Sebamed’e geri döndüm, memnunum. (Şampuan olarak da Sebamed kullanıyorum)
  • Her bez değiştirdikten sonra pişik önleyici krem sürülmeli. Bazen yenidoğan kakası pek kokmadığı için altında uzun süre kalabiliyor, böyle durumlarda araya bir katman oluşturmak şart.
  • Her bez değişiminde ıslak mendil / pamukla temizlediğimiz popoyu bir de yumuşak bir bez, havlu veya tuvalet kağıdı ile kurulamak önemli. Pişik nemli ortamlarda oluyormuş.
  • Bebeğin inatçı kakalarını temizlerken ayaklarını havada tutmak yerine çocuğu yan çevirebilirsiniz. Böylece beline zarar verme riskini ortadan kaldırmış olursunuz.

Kız Bebekler için Alt Bakımı

Kız bebeklerde dikkat edilecek husus, önden arkaya doğru temizleme yapmak. Amacımız çok hassas olan ön kısmı mümkün olduğunca pislikle yüzleştirmemek, çünkü maalesef idrar yolları enfeksiyonu denen bir illet var.

  1. Bebek bezi ile popodaki çok kakalı kısımları alıp temizlemeye en az kirli kısımdan başlayın.
  2. İster ıslak mendil, ister pamuk kullanın, kirli pamuk /mendili ön kısma sürmeyin, kız çocukları kolaylıkla idrar yolları enfeksiyonu kapabilir. Üstelik bir kez bu enfeksiyon oluşursa vücutta hassasiyet oluşuyor ve daha kolay hastalanıyorlar. (-mış.)
  3. Temizlerken acele etmeyin, olabildiğince nazik olun. Kızlar çiş fışkırtmaz 🙂
  4. Temizledikten sonra popoyu havlu veya tuvalet kağıdı ile kurulayın. ( Kağıt havlu, tuvalet kağıdına göre daha sert olduğu için pek tavsiye etmem. )
  5. Pişik önleyici kremi ince bir katman halinde tüm altına sürün.
  6. Bez, bebeğin belini ve bacaklarını çok sıkmamalı. Genelde bantları ortada birleştirirler ama ben biraz boşluk bırakmayı uygun buluyorum, çiş taşmasın ama çocuğuma da işkence etmeyeyim.
  7. Bezin lastikten sonraki bariyer kısımlarını dışa çevirin.
  8. İşte bitti…

Kız çocuklarının altını temizlemek biraz büyüyüp dönmeye başlasalar bile erkek çocuklarından daha kolay. Dikkat edilecek tek kısım nazik ve detaylı temizlik.

Erkek Bebekler için Alt Bakımı

Oğlum doğduğunda halihazırda 21 aydır alt bakan, güya deneyimli bir anneydim. Alışana kadar her seferinde üzerime işedi. Erkek çocuklarda en önemli husus, hızlı davranmak.

  1. Öncelikle ilk seferlerde kesin fışkırtacak, alt bakım düzeneğinizi ona göre kurun. Oğlum kafasının üstünden aşırtıyordu… Haliyle 60x60cm kare alt bakım örtülerini çapraz şekilde sermek mantıklıydı.
  2. Altını açmadan temiz bezi poposunun altına koyun.
  3. Bezi açtığınız anda pipisini havlu veya ıslak mendille kapatın.
  4. Kasıklardan başlayarak arkaya doğru temizleyin.
  5. Pişme riski en yüksek olan yerler : pipisinin ve toplarının hemen altı. O kısımları temizlediğinize ve kremlediğinize emin olun.
  6. Islak mendili kaldırıp hızla paketleyin. (Yenidoğan sünneti yaptırdıysanız bolca Bepanthene Plus sürmeniz gerekiyor, krem sürme kısmı kesin golle bitiyor 🙂 )
  7. İşte bitti…

İlk dönem alt bakmak resmen stres kaynağıydı, stres yapınca da kazalar kaçınılmaz oluyordu. Sonradan hem ben alıştım, hızlandım; hem de oğlum insaflı davranmaya başladı. Artık hiç kazamız olmuyor mesela 🙂

Aşağı yukarı üç sene süren alt bakım maceranızda sıfır pişikli günler dilerim.

 

Bebek Bezi ve Koku Sorunsalı

Bebek bezi, eski tip çocuk alt bakım ürün ve prosedürlerini düşününce resmen birçok annenin feryadına yetişmiş, kutsal bir üründür. Yok ara bezi al, dik, kaynat, her kirlendiğinde kaynat, her gün ya da gün aşırı kaynat, bir gece kaynatmaya üşen, kurtlansın, kurt temizle falan… Bundan 40-50 sene önce bir annenin 4-5 çocuk doğurduğunu düşünürsek yeni bir bebek tonla ek iş demek oluyormuş. Bu yüzdendir ki  30 sene önce Prima Türkiye pazarına girdiğinde birçok anne bu süper pahalı ama can kurtarıcı ürünü kullanabilmek için dişinden kovuğundan artırıp gerekirse hayat standartlarından bile fedakarlık etmiştir.

Aradan yeterince zaman geçip bebek bezi teknolojisi geliştikçe, diğer markaların da pazara girmesi ile bebek bezi ucuzlamış ve toplumun her kesiminde kullanılmaya başlanan, bebek sahibi olanların zaruri ihtiyaçlar listesine doğrudan giren bir ürün haline gelmiştir. Tabi ki bebek bezi bu kadar temel bir ihtiyaç haline gelip tabana yayıldıkça beraberinde tonla sorunu da getirmiştir. Ne mesela ? Tıpkı Ikea’nın dünya çapında boşanma oranlarına olan dolaylı katkısı gibi bebek bezi, ıslak mendil benzeri  tüm kullan-at ürünleri içimizde bir yerlerde kıymet bilmezliği ve boşvermişliği pekiştiriyor, tek sebep bu olmasa da toplumsal düzeyde umursamazlaşıyoruz. Başka ne mesela ? Mesela çevresel sıkıntılar. Bebek bezini yok edemiyoruz, miniğimizin çişi kakası sağa sola bulaşmasın diye yaptıkları sentetik katmanların doğada çözülmesi yüzyıllar sürüyor. Peki, tek kullanımlık bebek bezleri yerine eski tip bebek bezi kullansak ? Bu sefer de leke çıkarıcı  ve deterjan kullanımı ile su ve topraklarımızı kirletiyoruz. Bu işi çözmenin en pratik yolu fizyolojik olarak yeterince gelişen yani çişini kakasını tutmayı becerebilen çocuklarımıza hemen tuvalet alışkanlığı kazandırmak. Yapıyor muyuz peki ? Hayır. Son dönem çocukların ortalama 3 yaş ve sonrasında temizlendiğini fark ettiniz mi? Çocuklar o kadar rahat ki uygun fiziksel gelişime ulaştıklarında bile bezi bırakmakta zorlanıyorlar. (Burada annelerin rahatlığı da söz konusu 🙂 )

İşin makro boyutunu bir kenara bırakıp ev düzeyinde bebek bezi kullanımına gelirsek, kendim de dahil hazır bebek bezi kullanmanın rahatlığını bir yana bırakıp idealistlik yapacak kadar cesur kadınlar tanımıyorum. Zaten tonla işe koşturduğumuz günlük hayatımızda, ne işimizi kolaylaştırır ve kendimize ayırabildiğimiz dakikaları artırırsa onun peşinden gidiyoruz mecburen. Alt temizliğinde en sağlıklı yol kaynatılmış suya pamuk veya pamuklu bez batırmak iken, yeterince pratik olmadığı için aynı şekilde ıslak mendilleri de seve isteye alıp bebek çantalarımıza koyuyoruz. Peki, kullandıktan sonra bu çöpleri ne yapıyoruz ? Öncelikle kışın bunun çok da problem yaratmadığını söylemeliyim. Olay yazın o bezleri ve ıslak mendilleri ne yaptığımız…

Tek çocuk sahibiyken günlük 5-6 bez atıyordum, hepsini tek poşette biriktirip akşam atıyordum. Bebeklerin biri temizlenmeden ikincisi gelince evdeki günlük bez kullanımı 10-15’e ulaştı. Peki yaz sıcağında 10-15 bezi nerede biriktirebiliriz ? Balkon desem olmaz,  zira evdeki miniklerin biri yürüyebiliyor ve balkon, çıkmasını istediğim bir yer değil. Banyo çöpü desem, yıkandığımız yer. Mutfak çöpü desem yemek yaptığımız yer. Kiler desem orada sakladığımız şeylere yazık. En sonunda çareyi Korbell’de buldum. 321877236701-4  İlk gördüğümde “Allahım saçmalığa bak, insan neden sadece bebek bezi atmak için ayrı bir çöp kovası alır ki? Bir de dünyanın parası!” diye düşünmüştüm. Sonra iki bebeğin beziyle baş edemeyip ürün yorumlarına güvenerek bir tane edindim. Şimdi “iyi ki almışım” diyorum. Çünkü ;

  • Oturma odasında durmasına rağmen odamızda rahatsız edici bir koku yok. (direkt yanına oturmazsak tabi 🙂 )
  • Özellikle kışın bezi atmak için balkona çıkmak zorunda kalmıyorum.
  • Yazın bezi nereye atsam da kokmasa diye düşünmek zorunda kalmıyorum.
  • Temiz ve şık gözüküyor.
  • Poşet değiştirme işi çok pratik bir şekilde çözülmüş.
  • Üzerinde kilit sistemi var, kapaklı olup ayakla açılan herhangi bir çöp kovasının yanında fark yaratıyor.
  • Dolmasını beklemeye gerek kalmadan, poşetini uygun boyda kesip atabiliyorsunuz. Poşeti kesmek için makas aramanıza gerek yok, entegre bıçağı var ama çocuklar bir şekilde kapağı açsa bile tehlike teşkil edecek şekilde yapılmamış.
  • 16litrelik olan küçük boyu bile hemen dolmuyor, sürekli boşaltmak zorunda kalmıyorsunuz.

Eksi yönleri olarak görece pahalı olmasından başka bir de kesin çözüm olmadığını söyleyebilirim. Sonuçta içine kakalı bez koyuyorsunuz, kokuya ne kadar engel olabilir ki ? Buna rağmen ilk dönem yaşadığım koku sorunsalını düşünürsek beni bir hayli tatmin etti. Bence alınır. Özellikle de birden fazla bebeğin olduğu, bir şekilde bez sorunsalının yaşandığı evlere şart.