Bit bir bit!

Bit denen yaratık insan kanıyla beslenen bir asalak canlı. Sizi bilmem ama benim için sadece varlığı değil, adı bile kaşıntı sebebi.

15 sene kadar önce üniversitedeyken 9-10 saat süren bir otobüs yolcuğunda bit kapmışım, ülkenin en prestijli otobüs firmalarından birinde hem de! Düşünsenize, akşamdan mis gibi oturuyorsun koltuğa, sabah kaşınmaya başlıyorsun. Bit olabileceği o kadar aklıma gelmedi ki, temizlemeye başladığımda baya koloni olmuşlardı. 20 yaşında olup beline kadar uzun saçlarından bit temizlemek hiç de güzel anılar bırakmadı hafızamda, hala daha düşündükçe kaşınıyorum, ıyk! Tekrar bitle karşılaşmamak için çok dua ettim. Lakin….

Geçen haftalarda kızım bitlendi! Allahım bu devirde hala bitin ne işi var diye düşünüyordum, eczaneden bitten kurtulma ve korunma için birkaç ürün alıp kasaya geçtiğimde mevzuyu çok net bir şekilde anladım. Piyasası inanılmaz… Tarağı, tokası, şampuanı, spreyi, içinde bilmemne madde olan şampuanı, bilmemnesiz şampuanı, doğal yağları, sirkesi, şusu busu, çeşit çeşit… Üstelik hızlı bir şekilde kimyasala adaptasyon sağladıkları için tek ürünle kurtulmak imkansız gibi!

Bitlenmeyi nasıl fark ederiz ?

  1. En büyük ipucu, kaşınma tabi ki... Kaşıntının sebebi, vücudumuzun bitin ısırırken salgıladığı maddeye alerjik reaksiyon göstermesiymiş. Özellikle kulak arkası ve enseyi tercih ederler.
  2. Bit yumurtaları. Bitin kendisi gözle görülebilir boyutta olmasına rağmen kafada çok iyi gizleniyor ama saç diplerine bıraktığı yumurtalar (sirke) gizlenemiyor. Sirkeler görünüm itibariyle kepeğe benzer ama saça yapışık şekilde dururlar. Haliyle saçınızı sallasanız dökülmezler.
  3. Kafadaki bir şey yürüyor hissi : Off, kafanızda böceklerle yaşıyorsunuz. Adamlar yürüyor, dans ediyor, kanınızı emip sizde yaşamaya devam ediyorlar, yumurtlayıp çoğalıyorlar, bir süre sonra kafanız bir bit yuvası haline geliyor. Düşününce çok iğrenç…
  4. Çıtlama : Diyelim ki bir saç teliniz kopmuş, üzerinde kepeğimsi bir şey var. Onu iki tırnak arasında çıtlatmaya çalışınca çıtlıyorsa, geçmiş olsun. O bir bit yumurtası… Hatta bu bit mevzularının ortasında 6 ayaklı, susam tanesi büyüklüğünde, çirkin bir şey görseniz ve tırnaklarınız arasında çıtlasa, tanıştırayım, o da bitin kendisi oluyor.

Bit nasıl bulaşır ?

Bitler asalak olarak yaşarlar ve konak haricinde 1-2 gün hayatta kalabilirler. Haliyle biti olan birinden, bit bulaşmış bir eşyadan (tarak, toka, şal, şapka gibi) veya kısa süre önce serbest kalmış bir bitten bulaşabilir. Bitler zıplayamaz ve uçamaz ama hızla yürüyüp mekan değiştirebilir. Öyle ki askılıkta masumca duran ceketiniz, yan tarafa asılmış bitli bir ceketten davetsiz bir misafir alabilir.

Bit nasıl temizlenir ?

Biti temizlemek için bitkisel veya kimyasal çözümleri kullanabilirsiniz. Ama her halukarda çok ince dişli bir tarağa ve temizleme sürecinde kaya gibi sağlam bir sinir sistemine ihtiyacınız var.

Bitkisel Yöntemler :

Sizi bilmem ama ben bit olayını hemen çözmek istediğim için bitkisel yöntemlere başvurmadım. Benim okuduğum ve araştırdığım kadarıyla, geceden gerekli yağları sürüp sabaha detaylı temizlik yapmak gerekiyordu. En basit ve hepimizin evinde bulunan malzeme, zeytinyağı. Kafaya komple sürüp ertesi gün ince tarakla temizliyorsunuz, tabi bitler ölmediği için her birini çıt çıt tırnaklarınızla öldürmeniz gerekiyor. Ardından saça sirke sürüp, saçtaki bit yumurtalarını temizlemeniz lazım. Kokusu dolayısıyla zeytinyağı kullanmak istemezseniz hindistan cevizi yağı, biberiye yağı veya lavanta yağı da kullanabilirsiniz.

Kimyasal Yöntemler :

İçeriklerini bilemem, piyasada çok fazla bit ürünü var ama ben bir şampuan, bir de sprey ile işi çözdüm. Önlem olarak ailece hepimiz kullandık ve içinde her ne vardıysa saç derime alerji yaptı, şu an kepek sorunuyla baş etmeye çalışıyorum. Ayrıca iki ürün de çok kötü kokuyordu ama bitleri ve sirkeleri büyük oranda öldürüp temizlediği için ben minnettar kaldım.

Mekanik Yöntemler :

Yeterince sabırlıysanız başına geçip çıt çıt bitleri öldürebilirsiniz. İster bitkisel, ister kimyasal yöntemler deneyin; günün sonunda muhakkak çok iyi bir tarama ve kontrol yapmak gerekiyor. Çünkü o kadar minik yaratıklar ki gözden kaçırmanız ve tekrar üremeleri an meselesi. Beyaz çarşafı açıp üzerinde bıkmadan usanmadan tarıyoruz, canlı olanı çıtlatıyoruz; bu arada çocuk sıkılıp mızmızlanmaya başlıyor, sakinliğimizi korumaya devam edip onunla sözel oyunlar oynuyoruz, tarıyoruz, tarıyoruz… İşimiz bitince o çarşafı 60 dereceye atıp yıkıyoruz.

Bitten nasıl korunuruz ?

Eskiler bit gelmesin diye saça gaz yağı, sirke veya sarımsak sürerlermiş, çünkü bitler ağır kokuları sevmiyorlar. Ayrıca lavanta kokusu da sevmedikleri bir koku. Bir de çay ağacı yağı kullanabilirsiniz, bir başka ağır ve bitlerce sevilmeyen koku kaynağı.

Ben kızımı temizledikten sonra korunma yöntemi araştırmaya başladım ve şu blogdaki tarifi uyguladım.
Tarif de oldukça basit : küçük bir sprey şişesine biraz lavanta yağı, biraz biberiye yağı, yarım limon suyu ve içme suyunu koyup karıştırıyoruz. Çocuğa her gün dışarı çıkarken sıkıyoruz, mis gibi kokuyor.

Bu tip bitkisel karışımlar dışında piyasada bit tokası, bit rozeti gibi ürünler de var. Bunlar da okaliptüs kokuyorlar.

Bu arada paranoya yaratmak istemiyorum ama hiç bit bulaşmamış saçı daha rahat korursunuz diye düşünüyorum. Şu an kızım her kaşındığında saçını incelemek durumundayım ve bu işten o da, ben de çok sıkıldık.

Bitler hakkında yanlış bildiklerimiz :

  1. Bitler pis saçı severler : Aksine temiz saça daha çok gelirler, çünkü kafa derisine ulaşmak daha kolay.
  2. Bitler sadece pis, bakımsız insanlarda olur : Bir şekilde bitli birine temas eden çocuk, yaşlı, genç, herkeste olabilir.
  3. Bitlenince saçı kestirmek lazım : Kısa saçı temizlemek daha kolay, bu doğru ama bitlenen çocuğunuzu bir de saç kestirmeyle travmaya sokmanın en azından ilk etapta lüzumu yok. Tekrarlanan bit vakalarında uygulanabilir.
  4. Bitler zıplayabilir/uçabilir : Yanlış, bitler sadece yürüyebiliyor.
  5. Bitler sadece kafada konaklar : Bitlerin birkaç çeşidi vardır, kafa biti, vücut biti, elbise biti gibi. Örneğin vücut biti o kadar miniktir ki sakallarda, kaşlarda, kirpiklerde yaşayabilir.
  6. Bitler konak dışında yaşayamaz : Maalesef birkaç gün canlı kalabiliyorlar. Bu yüzden eve bulaşanlar tehdit yaratmaya devam ediyor.
  7. Bitlerden tek operasyonla kurtulabiliriz : Çok dikkatli bir tarama yaparsanız kurtulabilirsiniz belki ama bu operasyonun yatak çarşafları, yastık kılıfı, kış ise palto, bere ve diğer giyilen kıyafetlere kadar kapsadığını unutmayalım.
  8. Bit benden geçti, artık gelmez : Keşke böyle olsa da hayatımız boyunca bir kez bitlenip kurtulsak… Bulunduğunuz ortamdaki bit kaynağı bitmediği sürece riskiniz devam ediyor, her an tetikte olmak ve kontrol etmek lazım. Tabi bit sahibinin tüm ailesi de dahil bu kontrollere…
  9. Bitteki asıl tehlike vücudumuza yerleşip kanımızı emmesinden çok, bulaştığı kişilerden bize enfeksiyon taşıma riskidir. Bit sadece kozmetik bir sorun değil, ayrıca sağlık sorunudur ve fark edildiği gibi temizlenmeli, muhtemel bulaşma mekanları uyarılmalıdır. Bit ile topyekün bir mücadele içine girilmezse, bireysel çabalar sonuçsuz kalır.

Son olarak, bit pis bir şey ama kolunuzu ısıran sivrisinekten çok da farkı yok. Sadece toplumdaki bit sebebinin pis olmakla bağdaştırılması algısı yüzünden utanıp sıkılıyoruz. Eczaneye gittiğimde ben bile “kızım için alıyorum” deme gereksinimi duydum, sonra toplumsal ön yargıyı bilinç altında kıramadığım için kendime çok şaşırdım. Halbuki nezle olup ilaç kullandığında kimse seni yargılıyor mu? Bit de öyle bir şey… Bitli birinden bulaşıyor ve enfeksiyon sebebi; bu kadar basit… Pis olduğundan veya bir şeyi yanlış yaptığından değil…

Herkese bitsiz kaşıntısız günler dilerim…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s